Meer seksuele kennis door ’Ik Pubertraining’

Ik puber training nieuws - Yulius Academie

 

Jongeren met autisme doen veel kennis op over hun puberteits- en seksuele ontwikkeling, na het volgen van de ’Ik Pubertraining’. Dat blijkt uit onderzoek naar de training, uitgevoerd door het ’Ik Puber-team’ van de Yulius Academie, Yulius Autisme, het Erasmus-MC Sophia en regionale GGZ-instellingen.

 

Lichamelijke veranderingen, vriendschap, verliefdheid, vrijen, zwangerschap en grenzen herkennen en aangeven. Het zijn onderwerpen die centraal staan in de ’Ik Pubertraining’ van Yulius. Jongeren met autisme die de training volgden, scoorden hoger op een kennistest over deze onderwerpen dan de groep die geen training kreeg. Ze wisten wat begrippen betekenden, zoals menstruatie, erectie, homoseksualiteit en de Pil. Ook wisten ze na de test beter wat de kenmerken van flirten zijn, hoe je weet of je toe bent aan seks, wat aspecten zijn van een vriendschap, waarom voorspel belangrijk is enzovoorts. Volgens hun ouders konden ze beter hun eigen en andermans grenzen herkennen. Zes maanden na het einde van de training bleven deze resultaten bestaan. De training werd door behandelaren, de jongeren en hun ouders heel positief ontvangen.

 

Voor jongeren met autisme kan de puberteit een ingewikkelde periode zijn. Het lichaam verandert, vrienden worden belangrijker, jongeren maken zich meer los van de ouders, leerkrachten en ouders stellen andere eisen en emotioneel gebeurt er veel. Denk aan een eerste verliefdheid of relatie. ,,Op het gebied van seksualiteit lopen veel jongeren met autisme vast,’’ licht Kirstin Greaves-Lord, hoofd van het onderzoeksprogramma Autisme, toe. De lichamelijke veranderingen zijn spannend, het aangeven en herkennen van grenzen is lastig. De ongeschreven regels die opgaan bij het aangaan van intieme relaties begrijpen ze niet altijd goed, waardoor het opbouwen van zo’n relatie vaak niet goed lukt. Kirstin: ,,Dat leidt tot twijfels en frustratie bij deze jongeren.’’ Jongeren met autisme lopen dan ook gevaar om grensoverschrijdend seksueel gedrag te tonen, zijn kwetsbaarder voor verleidingen door loverboys en lopen meer risico om ongewild zwanger te raken.   

 

Samenwerking praktijk en wetenschap

De behoefte aan een training ontstond op de werkvloer bij Yulius Autisme, waar soms lastige situaties plaatsvonden door ongepast gedrag van puberende jongeren met autisme. ,,Als een jongere in de groep zichzelf openlijk betast, schrikt de groep hiervan,’’ aldus Kirstin. Frieda Boudesteijn, trainer binnen Yulius Autisme,ontwikkelde het product en de Yulius Academieondersteunde in de professionalisering. Het resulteerde in een training van 18 individuele, wekelijkse lessen die zich richt op jongeren van 12 tot 18 jaar.Het Erasmus MC- Sophia werkte mee aan de ontwikkeling van goede vragenlijsten om de effecten van de training te toetsen. ’Ik Puber’ is daarmee een prachtig voorbeeld van hoe een samenwerking tussen de praktijk (Yulius Autisme) en de wetenschap (Yulius Academie en Erasmus MC-Sophia) kan resulteren in een vernieuwend product met wetenschappelijke onderbouwing.

 

Tussen 2010 en 2015 onderzocht het ’Ik Puber-team’ de training, waar 188 jongeren en hun ouders aan meededen. De helft daarvan volgde de ’Ik Pubertraining’, de andere groep kreeg geen training. Voor, direct na de training en een half jaar later vulden de jongeren en hun ouders vragenlijsten in en maakten de jongeren een kennistest. Daarin kwamen begrippen aan bod (bv. ’Wat betekent orgasme?’), kennis over de genitaliën (’Wat gebeurt er tijdens een zaadlozing?’), veiligheid (bv. condoomgebruik) en psychoseksuele vragen (bv. ’Waarom is oogcontact belangrijk als je met iemand praat?’).

 

Vaardigheden onveranderd

In tegenstelling tot wat de ontwikkelaars en onderzoekers gehoopt hadden, gingen de getrainde jongeren niet vooruit in hun sociale vaardigheden. Kirstin: ,,Blijkbaar heeft de training toch vooral een educatief karakter. Er zitten wel rollenspellen en oefeningen in verwerkt, maar wellicht niet genoeg om de kennis duidelijk in de praktijk te brengen. Daarvoor moet je waarschijnlijk nog meer oefenen. Ook is het moeilijk om die vaardigheden goed te meten. Wij deden dat door ouders te vragen naar de sociale vaardigheden van hun kind. Deze waren wel verbeterd, maar dat was ook zo in de andere groep. Om deze vaardigheden specifieker te trainen zijn andere programma’s zoals PEERS (sociale vaardigheidstraining voor jongeren met autisme) waarschijnlijk geschikter.’’

 

’Ik Puber’ binnen Yulius

De ’Ik Pubertraining’ wordt inmiddels gebruikt binnen en buiten Yulius. Yulius Autisme organiseert de Masterclass Autisme & Seksualiteit, een tweedaagse training voor professionals  waarna zij zelf de ’Ik Pubertraining’ kunnen geven. De eerstvolgende training start in het najaar. Daarvoor aanmelden kan via autismeexpertisecentrum.yulius.nl. Het boek ’Psychoseksuele ontwikkeling bij adolescenten met een autismespectrumstoornis’ is verkrijgbaar bij van Gorcum.

 

 

De publicatie van de studie komt eind van 2016 uit.

Lees hier het artikel over de opzet van de studie 

Lees hier het artikel over het gebruikersonderzoek (pilot)